گفتاري در باب «اسم مستعار» و «هويت مجازي»

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 

 

اين مختصر را در پاسخِ نامه‌ي سيداحسان عزيزم مي‌نويسم كه مدتي است به تأخير افتاده. البته اين همه‌ي سؤالات سيد نيست. هر چند كه همه‌ي پاسخ‌هاي من هم نيست:

 

 

برادرم! پرسيده بودي فرق ميان «اسم مستعار» و «هويت مجازي» از نظر من چيست و فكر مي‌كنم كه هر كدام به چه دردي مي‌خورد؟

بايد بگويم كه از نظر خيلي‌ها فرق چنداني ميان اين دو مقوله نيست و بل هر دو عنواني هستند براي يك حقيقت. اما مي‌پندارم ساحت هويت مجازي بسيار پيچيده‌تر و عميق‌تر از اسم مستعار باشد. اسم مستعار شايد صرفاً يك تغيير نام است. در دنياي مجازي كه همه چيز را همه مي‌بينند و قاعده‌ي اصلي اين است كه: «تو ديده مي‌شوي» براي بسياري از ما كه به پنهان كاري‌هاي روزمره عادت داريم، اسم مستعار نقابي است كه براي حضور در شبكه بر‌مي‌گزينيم. اسم مستعار صرفاً يك پوشش است كه اگر جايي به دوست يا آشنايي حقيقي برخوردي، لازم نباشد همه‌ي فعاليت‌هاي خود در شبكه را معطل رودربايستي و آبروي حقيقي‌اي كني كه مي‌پنداري نزد او داري. اسم مستعار از يك سو به شفافيت و آزادي عمل تو در شبكه مي‌افزايد و از سوي ديگر شايد دورويي و ريا و نفاق را دامن بزند. چه اين كه آزادانه با نام مستعار هر كاري كه بخواهي مي‌كني و بعد در دنياي حقيقي همه را منكر مي‌شوي. و البته همه‌ي خير و شر اين دنيا با هم درآميخته است. آدم بايد خودش عاقل باشد.

 

و اما هويت مجازي را من تعبير به يك داستان پردازي فوق‌العاده و استثنايي مي‌كنم كه به مدد دنياي مجازي راه آن براي همگان هموار شده است.  هر چند پيش از اين نيز بوده‌اند كساني كه در زندگي حقيقي خود  هويت‌هاي مجازي مي‌تراشيده‌اند و از مزاياي آن بهره مي‌برده اند (توجه داشته باش كه در آن زمان ميان هويت مجازي و اسم مستعار مرز مشخصي وجود نداشته است) اما در دنياي مجازي امكان هر فعاليت مجازي‌اي فراهم‌تر است. هويت مجازي فقط يك نقاب نيست كه در پشت آن خودِ واقعي انسان جلوه‌گر مي‌شود. هويت مجازي بسيار نزديك است به تعريف كاراكتر (شخصيت) در داستان‌نويسي. يعني ساخت انساني كه نام و خانواده دارد، گذشته و حالي براي او متصور است و عقايد و نظرات خاصي دارد كه به مرور زمان و با پيش‌رفت داستان ممكن است آن نظرات تغيير هم بكند. ريشه‌ي تمايل به خلق هويت مجازي را  بايد در فطرت ماجراجو و قصه‌دوست بشر جستجو كرد؛ و البته كلي مباحث روانشناسانه كه من بلد نيستم.

 

پديده‌ي وبلاگ به اين غريزه دامن زد. چون به جاي ابزار گفتگو (غالب در چت روم‌ها) از ابزار قلم استفاده كرد و فرقي كه ميان گفتگو و قلم هست همين تأمل و بلافاصله نبودن مكتوبات است كه فرصت تفكر و پردازش كامل را فراهم مي‌كند. وبلاگ‌نويس‌ها دريافتند كه اگر مي‌خواهند موفق باشند يا بايد شخصيتي حقيقي داشته باشند كه حرف‌هاي روزانه و معمول را بزند، يا بايد از اسم مستعار استفاده كنند و عمدتاً حرف‌هاي سياسي و غيراخلاقي و كذا بزنند و يا هويت مجازي بسازند و خود و خواننده‌هايشان را در لذت بازيگري و تماشاي آن شريك كنند. اين هويت مجازي مي‌توانست يك دختر دانش‌آموز ايراني در فنلاند باشد، يا يك آدم نا اميد و افسرده در دل تهران، يا عروسكي دركمد بچه‌اي خردسال، جواني كه عاشق دختري است و در فراق او مدام ناله مي‌كند يا فيلسوفي انديشمند كه همه‌ي دنيا را از پشت عينكي خاص مي‌بيند يا ... .

 

عمده‌ خواننده‌ي وبلاگ‌ها دوست دارند در حين ورود به يك صفحه، تكليفشان با آن روشن باشد. زن است يا مرد، متأهل است يا مجرد، جوان است يا ميان‌سال، سياسي است يا هپروتي، عاشق است يا خفن، اهل فكر است يا اهل عمل، ادبياتي است يا سينمايي، فني است يا تجربي و و و ... و وبلاگ‌نويس‌ها (كه خودشان عمده‌ي خواننده‌هاي خودشان را تشكيل مي‌دهند) به اين نتيجه رسيده‌اند كه به‌تر است يك بعدي باشند و يا حداقل ابعاد محدود و مشخصي داشته باشند و اين يعني هويت مجازي. يعني تو مي‌تواني با اسم واقعي يا اسم مستعار شخصيتي بسازي كه لزوماً سنخيتي با تو نداشته باشد و خودت بگو كه اين چه فايده دارد؟

يكي از فايده‌هايي كه من مي‌دانم (و البته شايد به كار ببرم) تست كردن بعضي نظرات و افكار است در جوامعي كه نمي‌توانم حضور فيزيكي در آن‌ها داشته باشم؛ و هم‌چنين تأثيرگذاري غيرمستقيم در آدم‌هايي است كه نمي‌توانم با آن‌ها مستقيماً در تماس باشم. (خودت شواهد و قراين اين مدعا را از آرشيو دوساله‌ي وبلاگ استخراج كن)

 

برادرم! هر كاري عمري دارد و سؤال تو احتمالاً ناظر بر اين مسئله است كه اين بازي تا كِي ادامه خواهد يافت؟

 

برادرم! آدم‌هايي هستند كه «بازي را جدي مي‌گيرند» و آدم‌هايي هستند كه «جدي بازي مي‌كنند» و حرف تو زنهاري بود كه از دسته‌ي اول نباش. راست مي‌گويي و به راستي اين چنين است. دعا كن بتوانم. هر چند كه همه‌ي امور به دست خود انسان تدبير نمي‌شود و ما به ازاي ادعايي كه داريم حتماً بايد كاري هم بكنيم، يا حداقل ادعاهايمان بايد با حرف‌هايمان تناسب معقولي برقرار كند.

 

راجع به بلاي غفلت و بيهودگي هم بگذارتا وقت مناسبي سخن بگويم. اما همين‌قدر را داشته باش كه راه مبارزه با آن را هم يافته ام و آن چيزي جز «جدي زندگي كردن» نيست.

 

 

والسلام

قربان هميشگي‌ات

صالح

 

 

ياعليش

 

 

 

 

تا انتخابات:

رييس جمهور مسئول عملكرد دولت خويش است و حق ندارد براي توجيه ناتواني‌ها و لغزش‌هاي دستگاه تحت امر خود از حيثيت انقلاب، نظام و رهبري هزينه كند. (متن كامل...)

 

 

 

/ 7 نظر / 37 بازدید
Hajji

Salam. Websiteh SHEKAF.com ba Upload 600 file jadideh Maddahi va Moloodi, Game, Aks, Maghaleh, Akhbar, Rooznameh ha va ... Hamchenan dar khedmateh oshagh Ahleh Beyt dar sarasar Donya men jomleh Manchester England mibashad. Yek sari bezanid mara moftakhar mikonid. Eltemaseh Doa'a

امین

سلام. اما برای من اصلا قابل قبول نيست کسی از اسم مستعار يا هويت مجازی استفاده کنه. خب حرف داری بيا بزن. اسم مستعارت ديگه چيه!!! يا علی

غلامرضا همداني

سلام . ظاهراً خيلی ها برات نامه می دن . نمی دونم . شايد . احتمالاً . بهرحال باز احساسی در تو نمی بينم که خوب شده باشی . فکر کنم بايد نوشته هايم در فلان جا را به صورت مفصل تر برايت بفرستم . ولی بايد فکر کنم رويش . اگر فرستادم يه حالی اساسی بهت می دم . (اين عليرضا محمدی نيا توی وبلاگ من يه عريضه خدمتتون داشته . بهتره بخونی ) يا علی

ياران جه غريبانه ...

خيلي وقت بود كه نديده بودمت مرتضي و ما انشاا... كه موفق باشي. انجمن وبلاك نويسان استان مركزي تا بعد ...

خیبریان

بسم رب الشهدا با سلام . ما مرتضی و ما را دوست داریم چه صالح باشی چه نباشی . و در این دوران وارونگی انسانها از خدا می خواهیم که باشید . التماس دعا

خیبریان

بسم رب الشهدا .از آن روزی که حاج حسین خرازی با آن لحجه شیرین اصفهانی اعلام کرد که با هفتاد و چند نیروی تحت امرش می تواند وارد خرمشهر شود و این شهر را از رژیم غاصب صدام پس گیرد . بیست و سه سال گذشته است . چه زود می گذر ایام و انسان فراموش کار است . در سال روز آزادی خرمشهر يادهايت را در خود تجربه كن و با ما همراه باشید